SEKCJA WYROBÓW LAKIEROWYCH SITPChem w kadencji – lata 2022- 2026

Sekcja Wyrobów Lakierowych SITPChem (SWL) koncentruje swoją działalność na sprawach chemii, technologii i aplikacji farb i lakierów oraz klejów i materiałów budowlanych. Główne obszary działalności to promowanie najnowszych rozwiązań poprzez:

• Wykłady z cyklu „Przyjazna Nauka”,
• Współpracę merytoryczną w prowadzeniu Studiów Podyplomowych w tematyce farb i lakierów,
• Prace w ramach Europejskiej Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych FATIPEC,
• Współpracę z przemysłem.

Działalność Sekcji Wyrobów Lakierowych w szczegółach:

Wykłady „Przyjazna Nauka”

 Wykłady „Przyjazna Nauka” w trybie zdalnym realizujemy od roku 2020 w obszarze działalności szkoleniowo-edukacyjnej dedykowanej dla wszystkich członków SITPChem oraz współpracujących organizacji. Do czerwca 2026 zrealizowane zostało już 130  wykładów, które wygłaszane są przez naukowców z uczelni, instytutów oraz specjalistów z kraju i zagranicy.

Odbiorcami są członkowie Stowarzyszeń skupionych w FSNT NOT, w tym SITPChem a także członkowie PTChem, polonijnych stowarzyszeń naukowo-technicznych za granicami, oraz szeregu innych zainteresowanych organizacji.

Wykłady obejmują szeroki zakres tematów, w tym:

• Nauki chemiczne, farby, tworzywa, kosmetyki
• Biotechnologie
• Technologie wodorowe
• Transformacja energetyczna, energetyka termojądrowa
• Medycyna, zdrowie (w tym Covid-19), biologia, rehabilitacja
• Psychologia, relacje międzyludzkie
• Wykorzystanie sztucznej inteligencji
• Osiągniecia laboratorium Fizyki Cząstek CERN
• Wybitne postacie nauki
• Design thinking
• Tajniki pracy Unii Europejskiej
• Astronomia, nauki o ziemi
• Architektura
• Turystyka specjalna.

Wykłady dotyczące wyrobów lakierowych prezentowane w latach 2022-2026 to:

• „Nowoczesne powłoki lakierowe przeznaczone dla transportu publicznego” -wygłosiła dr Marzena Nowicka-Nowak z instytutu Łukasiewicz Instytut Inżynierii Materiałów Polimerowych i Barwników
• „Utwardzanie światłem – technologie przyszłości” – wygłosiła dr Ewa Langer z instytutu Łukasiewicz Instytut Inżynierii Materiałów Polimerowych i Barwników w Gliwicach
• „Graffiti –sztuka czy wandalizm?” – wygłosiła dr inż. Marzena Nowicka -Nowak z instytutu Łukasiewicz Instytut Inżynierii Materiałów Polimerowych i Barwników w Gliwicach
• Zol-żelowe powłoki barierowe na wodór w warunkach podwyższonego ciśnienia – wygłosiła dr inż. Justyna Krzak z Politechniki Wrocławskiej Wydział Mechaniczny Katedra Mechaniki, Inżynierii Materiałowej i Biomedycznej
• „Sztuczna inteligencja. Szanse, korzyści i wyzwania w przemyśle wyrobów lakierowych” -wygłosiła dr Marzena Nowicka-Nowak z instytutu Łukasiewicz Instytut Inżynierii Materiałów Polimerowych i Barwników
• „Rola aktywacji powierzchni w procesach przemysłowych i mniej oczywistych” – wygłosiła dr Ewa Langer z instytutu Łukasiewicz Instytut Inżynierii Materiałów Polimerowych i Barwników w Gliwicach
• „Dlaczego problemy korozyjne są ważne dla nas ludzi i całego świata dookoła nas?” – wygłosiła dr inż. Agnieszka Królikowska z Instytutu Badawczego Dróg i Mostów z Warszawy
• „Smart Coatings – Inteligentne Powłoki Przyszłości”- wygłosiła dr Marzena Nowicka-Nowak z instytutu Łukasiewicz Instytut Inżynierii Materiałów Polimerowych i Barwników

Projekt „Przyjazna Nauka” realizowany jest w ramach działalności szkoleniowo-edukacyjnej SITPChem. Daje on szczególną okazję do skorzystania z unikalnej wiedzy i doświadczenia naukowców i praktyków, prezentowanych w sposób przystępny i zrozumiały, z możliwością zadawania merytorycznych pytań.

Różnorodność tematyki prezentowana była przez specjalistów z uczelni, instytutów naukowo-badawczych oraz instytucji, w tym:

• Politechniki: Krakowska, Warszawska, Wrocławska, Śląska, Poznańska, Łódzka
• Uniwersytety: Warszawski, Śląski Opolski oraz Akademia WSB
• Instytuty: Łukasiewicz Materiałów Polimerowych i Barwników, Instytut Badawczy Dróg i Mostów w Warszawie, Centrum Naukowo-Badawcze Ochrony Przeciwpożarowej, Sieć Badawczą Łukasiewicz – Instytut Ciężkiej Syntezy Organicznej „Blachownia” Kędzierzyn-Koźle oraz Institut de Recherche pour le Développement, Montpellier (Fr)
• Specjaliści: Doradca Naukowy, Specjalista Psycholog, Ekspert Team Europe poseł do Parlamentu Europejskiego, „EMS” Energy Engineering & Management Systems, Architekt i wielu innych

Celowość prowadzenia takich wykładów potwierdza udział w każdym z nich 30-50 słuchaczy oraz pozytywny odzew w bezpośrednich kontaktach. Projekt ten wpisany został w programie pracy Zarządu Głównego SITPChem.

W ramach programu „Przyjazna Nauka” w latach 2021 i 2025, we współpracy z Europejską Federacją FATIPEC (Federation of Associations of Technicians for Industry of Paints in European Countries) zorganizowaliśmy sympozja:

„Paints and Coatings Visions” z wykładami w tematyce dotyczącej najnowszych osiągnięć technicznych w dziedzinie farb i lakierów.  Wygłoszone były specjalistyczne referaty naukowców z kilku krajów. Do udziału zarejestrowało się każdorazowo ok 200 osób z ponad 20 krajów w tym wiele z Polski, a nawet z takich państw jak: USA, Madagaskar, Chiny, Australia, Indie, Liban.

Program wykładów „Przyjazna Nauka” publikowany jest na stronie: https://sitpchem.org.pl/przyjazna-nauka-cykl-zdalnych-wykladow/   Dostępne są tam także linki do wygłoszonych wykładów które zostały zarejestrowane.

Jesteśmy otwarci na propozycje dalszych tematów interesujących dla odbiorców wykładu.

Studia podyplomowe: „Wyroby lakierowe. Technologia i Stosowanie”

Dwusemestralne studia podyplomowe prowadzone są od roku 2016 w Wydziale Inżynierii i Technologii Chemicznej Politechniki Krakowskiej. Obchodzimy więc jubileusz 10 lecia tego ważnego programu, w którym wykształciliśmy dotychczas ponad 150 absolwentów, reprezentujących zarówno duże przedsiębiorstwa produkcyjne, jak i mniejsze firmy technologiczne, serwisowe oraz laboratoria badawcze. Po zdaniu egzaminu końcowego słuchacze otrzymują dyplomy potwierdzające zdobytą wiedzę.

Studia realizowane są przez Politechnikę Krakowską we współpracy z Sekcją Wyrobów Lakierowych SITPChem oraz firmą ICHEMAD Profarb Sp.z o.o.

Zajęcia odbywają się w Politechnice, Sieci Badawczej Łukasiewicz – Instytut Inżynierii Materiałów Polimerowych i Barwników Centrum Farb i Tworzyw w Gliwicach a także w zakładach przemysłowych produkujących wyroby lakierowe oraz w firmie projektującej i wytwarzającej aparaturę i instalacje do produkcji farb i żywic.

W dniu 14 marca 2026 odbyła się inauguracja siódmej już edycji tych studiów. Wydarzenie to potwierdza utrzymujące się zainteresowanie programem oraz jego znaczenie dla rozwoju kompetencji w sektorze powłok ochronnych i dekoracyjnych. Zajęcia prowadzone są przez 18 naukowców, specjalistów oraz praktyków (także wykładowcy z Niemiec) w tym cztery osoby będące członkami Sekcji Wyrobów Lakierowych SITPChem.

Program Studiów

Główne elementy programu studiów:

• Chemia i technologie produkcji farb, lakierów i żywic
• Surowce i materiały do produkcji
• Zestawy wyrobów lakierowych dekoracyjnych
• Wyroby lakierowe do zastosowań przemysłowych- wszystkie rodzaje, w tym do malowania maszyn, samochodów, ciężarówek, sprzętu wojskowego, opakowań do środków spożywczych, statków, samolotów, oznakowania dróg, mebli, stolarki budowalnej i wielu innych
• Zestawy antykorozyjne dla zabezpieczania konstrukcji, mostów, zbiorników, instalacji przemysłowych i in.
• Nowoczesne materiały malarskie, „smart coatings” (antybakteryjne, samonaprawiające)
• Aparatura i instalacje przemysłowe do produkcji oraz aplikacji przemysłowych
• Technologie wytwarzania
• Metody i techniki aplikacyjne
• Metodyka i aparatura dla badań jakościowych i B+R
• Badania właściwości użytkowych i trwałości
• Aspekty ekologiczne i regulacyjne
• Bezpieczeństwo i ochrona środowiska w produkcji i stosowaniu farb.

Największą wartością tych studiów jest możliwość bezpośredniego przełożenia wiedzy na praktykę przemysłową, od formulacji po wdrożenie technologii, badań jakościowych i praktycznego stosowania indywidualnego i przemysłowego. Absolwenci uzyskują kompetencje w zakresie projektowania receptur farb, optymalizacji procesów technologicznych oraz interpretacji wyników badań. Istotne jest również przygotowanie do pracy w warunkach zaostrzonych wymagań środowiskowych.

Absolwenci Studiów Podyplomowych z 3 wykładowcami, czerwiec 2024

W Polskim systemie szkolnictwa nie ma kształcenia w tych specjalnościach. Na rynku brakuje specjalistów, którzy rozumieją chemię, procesy i wymagania aplikacyjne. Braki fachowców z zakresu farb i lakierów są odczuwane u licznych w kraju producentów farb a także firm stosujących je w praktyce.

Studia podyplomowe odpowiadają na te potrzeby, przygotowując absolwentów do pracy w laboratoriach badawczo-rozwojowych, kontrolnych, produkcji, aplikacji oraz serwisu odbiorców.

Według danych branżowych, rynek wyrobów lakierowych w Europie rośnie w tempie ok. 3–4% rocznie, przy jednoczesnym wzroście wymagań jakościowych i środowiskowych. W Polsce sektor ten obejmuje kilkaset przedsiębiorstw oraz kilka tysięcy specjalistów technicznych, co podkreśla znaczenie wyspecjalizowanego kształcenia.

Model realizacji omawianych studiów podyplomowych oparty jest na ścisłej współpracy środowiska akademickiego z przemysłem. Dzięki temu możliwe jest bieżące dostosowywanie programu do potrzeb rynku. Ścisła współpraca dydaktyki uczelni, instytutu naukowo-badawczego oraz praktyków z przemysłem pozwala na skuteczne przygotowanie absolwentów do pracy w nowoczesnym sektorze wyrobów lakierowych. Program realizowany w ramach studiów stanowi przykład efektywnego modelu kształcenia odpowiadającego na realne potrzeby rynku pracy.

Prace w ramach Europejskiej Federacji FATIPEC

SITPChem jest od roku 1992członkiem Europejskiej Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych FATIPEC (Federation of Associations of Technicians for Industry of Paints in European Countries) z siedzibą w Paryżu.

Członkowie Sekcji Wyrobów Lakierowych  SITPChem aktywnie uczestniczą w pracach tej federacji, w tym Jerzy Klimczak w funkcji Członka Zarządu, Józef Kozieł  jest Sekretarzem Generalnym FATIPEC, dr hab. Małgorzata Zubielewicz  jest przedstawicielką w Zarządzie,

prof. dr Maria Zielecka była przewodniczącą Europejskiego Komitetu Naukowego FATIPEC – ESC (European Scientific Committee).

W roku 2022 SITPChem wspólnie z FATIPEC zorganizował w Krakowie Międzynarodowy Kongres ETCC2022 – European Technical Coatings Congress

Prezentacje ETCC2022 dotyczyły najnowszych osiągnięć nauki i techniki w zakresie: farb, lakierów, surowców, materiałów budowlanych, klejów

Program kongresu obejmował:

• 108 referatów w 5 równoległych sesjach oraz 3 referaty plenarne
• 60 posterów tematycznych wystawianych na panelach prezentacyjnych
• Specjalna sesja: „Summer School” dla młodych naukowców (wygłoszono 8 wykładów uczestniczyło 60 osób z wielu krajów)
• Udział w kongresie: 354 osoby z 26 krajów całego świata (w tym np. USA, Iran, Chiny, Brazylia, Indie…)
• Udział 15 wystawców z 7 krajów

W trakcie kongresu odbyło się posiedzenie Zarządu Głównego SITPChem z udziałem zaproszonych przedstawicieli oddziałów. Odbyło się także posiedzenie Zarządu FATIPEC wraz z wyborami do władz w kadencji 2022-2026.

W roku 2024 (23-25 września) członkowie Sekcji Wyrobów Lakierowych uczestniczyli w Międzynarodowym Kongresie ETCC 2024 (European Technical Coatings Congress) który odbył się w historycznym Pałacu Papieskim w Awinion (Francja). Tematyka obejmowała najnowsze opracowania dla farb i klejów, w tym: postęp w technologii i produkcji, „smart coatings”, zrównoważony rozwój, materiały przyjazne dla środowiska, produkty dla budownictwa, ślad węglowy i dekarbonizacja, ochrona przed korozją, pomiary i badania.

Centrum Kongresowe w Pałacu Papieskim w Awinion

Referat: „Zmiany własności wyrobów lakierowych w trakcie badań starzeniowych w zależności od stosowanych rodzajów pigmentów” wygłosiła dr Ewa Langer (członek Sekcji WL). Przedstawiciele instytutu z Gliwic prezentowali postery o tematyce:

• Opracowanie nowych pigmentów termochromowych przyjaznych dla środowiska jako materiały zmieniające kolor w zależności od zmiany temperatury.
• Wodorozcieńczalne grunty cynkowe, możliwości obniżenia zawartości Zn poprzez stosowanie odpowiednio zmodyfikowanego pigmentu cynkowego
• Opracowanie i charakterystyka aktywnych biologiczne farb maskujących

Członkowie SWL brali udział w 20-osobowym komitecie specjalistów oceniającym poziom merytoryczny referatów dla ustalenia 3 nagród (po 1000 Euro): za najlepszy referat kongresu, najlepszy referat młodego naukowca oraz z zakresu ekologii. Ze strony Polskiej w kongresie wzięli udział członkowie SWL SITPChem: Jerzy Klimczak (Członek Zarządu FATIPEC), Józef Kozieł (Sekretarz Generalny FATIPEC), Małgorzata Zubielewicz (autorka posteru,), Ewa Langer (wygłosiła referat).

Członkowie SWL Jerzy Klimczak, Józef Kozieł, Małgorzata Zubielewicz i Ewa Langer wzięli aktywny udział w kongresie ETCC2026 (European Technical Coatings Congress) w dniach 30.06-02.07.2026 w Pradze.

Referaty i postery prezentowane są przez członków SWL

Po zakończeniu kongresu, 3 lipca odbyło się posiedzenie Zarządu FATIPEC wraz z wyborami do władz w kadencji 2027 -2030.

FATIPEC pokrywa pełne koszty uczestnictwa w kongresie dla 1 młodego naukowca z każdego kraju członkowskiego.

W ramach prac wykonanych przez SITPChem, (przygotowanie i nadzór Józef Kozieł) FATIPEC zorganizował w dniu 10 lipca 2025 w trybie zdalnym konferencję „Paints & Coatings Visions”.

Została ona włączona i rozpowszechniona w ramach tematyki wykładów „Przyjazna Nauka”. Zaprezentowano 7 wystąpień dotyczących najnowszych osiągnięć w dziedzinie chemii i technologii farb i lakierów. Referaty wygłosili specjaliści z Holandii, Niemiec, Polski, Belgii, Francji i Czech. Wykładów wysłuchało 172 uczestników z 24 krajów, w tym 21 osób z Polski.

Przyznano nagrodę 1000Euro za najlepszy referat.

Zarząd (Board) oraz Komitet Wykonawczy (Executive Committee)  FATIPEC w trakcie szeregu narad ustalił ważniejsze działania, w tym:

• Organizacje w kolejnych latach konferencji z udziałem młodych naukowców z krajów członkowskich
• Aktualizacje szczegółowych informacji o konferencjach i imprezach organizowanych przez stowarzyszenia członkowskie
• Zintensyfikowanie współpracy naukowo-technicznej z instytutami, centrami badawczymi, uczelniami w każdym kraju członkowskim
• Promocje działalności FATIPEC w czasopismach fachowych
• Aktualizacja statutu, w tym rejestracje zmian w prefekturze paryskiej
• Archiwizowanie programów i wystąpień z poprzednich i kolejnych kongresów
• Kontynuacja bieżących informacji w „Fatipec News” na stronie internetowej
• Kontakty ze stowarzyszeniami w Portugalii, Hiszpanii, Serbii i in w sprawie zaproszenia do udziału w pracach FATIPEC
• Sprawy finansowe, budżet, inwestycje itp.
• Nadzór spraw naukowych kongresu przez Europejski Komitet Naukowy FATIPEC (European Scientific Committee –ESC) w którego skład wchodzą naukowcy z wszystkich krajów członkowskich
• Aktywność w światowej Federacji CSI (Coatings Societis International)
• Organizację kongresu ETCC w roku 2026 w Atenach

Zarząd Federacji FATIPEC, od prawej: Jerzy Klimczak, Michael Hilt (Prezydent FATIPEC), Józef Kozieł, Alain Lemor (Dyrektor Finansowy), dalej – członkowie zarządu

Obecnie w skład FATIPEC wchodzi 12 stowarzyszeń członkowskich reprezentujących kraje: Niemcy, Francja, Szwajcaria, Belgia, Włochy, Holandia, Polska, Czechy, Grecja, Węgry, Iran i Ukraina (w roku 2022 Rosja zrezygnowała z członkostwa). Każdy kraj jest reprezentowany w zarządzie przez 1-2 osoby.

FATIPEC jest aktywnym członkiem światowej federacji stowarzyszeń NT farb i lakierów CSI (Coatings Societies International).

Współpraca z przemysłem

Współpraca z fabryką farb i lakierów PPG Cieszyn należącej do największego na świecie amerykańskiego koncernu PPG (z siedzibą w USA) opiera się na kontaktach z pracownikami, członkami SITPChem.

W roku 2024 z okazji „Dnia Chemika” zorganizowano wycieczkę do tego zakładu wraz ze zwiedzaniem działu badań i rozwoju oraz wydziałów produkcyjnych. Fabryka jest największym w Polsce producentem zestawów farb do przemysłowego stosowania, w tym farby proszkowe, zestawy do aplikacji technologią „coil coating”, wyrobów do mebli, zestawy antykorozyjne, lakiery do spożywczych opakowań blaszanych i wiele innych do specjalnych zastosowań.

Uczestnicy wizyty w zakładzie PPG Cieszyn

Kontakty merytoryczne z innymi fabrykami farb odbywają się przy okazji uzgadniania i prowadzenia zajęć na ich terenie dla słuchaczy studiów podyplomowych (opisanych powyżej).

Szczególnie ważne są tu zajęcia w firmie Ichemad Profarb która jest znanym producentem maszyn i instalacji do produkcji farb oraz żywic lakierniczych.

Sekcja Wyrobów Lakierowych SITPChem

w kadencji 2022-2026 działała w składzie:

Opracowanie sprawozdania:

Józef Kozieł

Przewodniczący Sekcji Wyrobów Lakierowych SITPChem.

Wiceprezes Zarządu Głównego SITPChem